Năm học này, các học sinh lớp 9 tại Hà Nội phải đối mặt với kỳ thi vào 10 đầy áp lực, đặc biệt khi đây là lứa đầu tiên thi theo Chương trình giáo dục phổ thông mới. Việc chưa công bố môn thi thứ 3 khiến các em phải ôn luyện dàn trải, không biết đâu là trọng tâm. Trong khi đó, phụ huynh cũng bối rối, loay hoay tìm cách hỗ trợ con giữa những thay đổi chưa từng có. Chính thực trạng này đã khiến cả học sinh lẫn gia đình rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài.
1. Tâm lý của phụ huynh, học sinh
Áp lực đối với học sinh
Kỳ thi vào lớp 10 năm nay đã trở thành một thử thách lớn đối với các học sinh lớp 9 tại Hà Nội. Việc chưa biết môn thi thứ 3 khiến các em phải ôn luyện tất cả các môn, dẫn đến tình trạng học dàn trải, mất tập trung và hiệu quả không cao. Lịch học kín mít từ sáng đến tối, bao gồm cả học chính khóa và học thêm, khiến nhiều học sinh không có thời gian nghỉ ngơi.
Ngoài ra, năm nay không có nguồn tham khảo đề thi từ các năm trước do sự thay đổi trong chương trình học, khiến việc luyện đề trở nên khó khăn hơn. Thay vì luyện tập một cách có hệ thống, học sinh phải làm quen với các dạng bài mới mà không biết đâu là trọng tâm. Điều này làm tăng thêm áp lực, đặc biệt với những em không có thế mạnh ở tất cả các môn học.
Nỗi băn khoăn của phụ huynh
Phụ huynh cũng không tránh khỏi áp lực khi phải đồng hành cùng con trong giai đoạn này. Việc thay đổi môn thi thứ 3 hàng năm tạo nên cảm giác bất ổn và khó dự đoán, ảnh hưởng trực tiếp đến cách phụ huynh hỗ trợ con ôn luyện. Thay vì giúp con tập trung vào thế mạnh, các bậc phụ huynh buộc phải khuyến khích con học đều tất cả các môn, dẫn đến quá tải và lãng phí thời gian.
Hơn nữa, sự thiếu ổn định trong quy định thi cử khiến nhiều phụ huynh không khỏi thấp thỏm, lo lắng. Môn thi thứ 3 công bố quá muộn, chỉ cách kỳ thi vài tháng, khiến các con rơi vào trạng thái “chạy nước rút” mệt mỏi và căng thẳng. Trong tình thế này, cả học sinh lẫn phụ huynh đều cần một giải pháp giúp định hướng học tập rõ ràng, tập trung vào những kiến thức quan trọng, đồng thời giảm thiểu áp lực không cần thiết.
2. Những tác động tiêu cực từ sự thiếu định hướng
Việc không biết môn thi thứ 3 khiến học sinh phải ôn luyện toàn diện tất cả các môn, từ Toán, Ngữ Văn, Ngoại ngữ cho đến các môn tích hợp Khoa học tự nhiên, Lịch sử – Địa lý, rồi Tin học, GDCD. Điều này không chỉ làm tăng khối lượng kiến thức mà các em cần tiếp thu mà còn khiến việc học trở nên dàn trải, thiếu trọng tâm.
Khi học sinh không xác định được đâu là lỗ hổng kiến thức cần khắc phục, thời gian và công sức bị phân tán vào những nội dung đã thành thạo hoặc ít quan trọng hơn. Hậu quả là, các em dễ bị mất căn bản ở những phần kiến thức trọng yếu, dẫn đến kết quả thi không đạt như mong muốn. Ngoài ra, việc học quá nhiều môn trong cùng một khoảng thời gian ngắn khiến học sinh không thể tập trung hoàn toàn vào bất kỳ môn nào, làm giảm hiệu quả học tập một cách rõ rệt.
3. Định hướng ôn luyện thích ứng với mọi thay đổi
Chuyển từ học “nhiều” sang học “đúng trọng tâm”
Trong bối cảnh kỳ thi vào 10 có nhiều thay đổi, việc học “nhiều” nhưng không có trọng tâm sẽ chỉ làm tăng áp lực và giảm hiệu quả. Thay vào đó, học sinh cần:
- Xác định rõ lỗ hổng kiến thức: Đánh giá toàn diện tình hình học tập để biết chính xác nội dung nào đã thành thạo và phần nào còn yếu. Điều này giúp học sinh tập trung cải thiện các lỗ hổng thay vì mất thời gian vào những kiến thức đã vững.
- Tập trung vào các môn thi chính: Thay vì ôn luyện dàn trải tất cả các môn, học sinh nên ưu tiên thời gian và nguồn lực cho Toán, Ngữ Văn và Ngoại ngữ – ba môn thi thường thi. Đồng thời, duy trì ôn tập một cách hợp lý các môn có khả năng trở thành môn thi thứ 3.
- Sử dụng tài liệu và đề thi chất lượng: Đừng học lan man từ nhiều nguồn tài liệu không chính thống. Hãy chọn lọc những bài tập, đề thi có chất lượng cao, phù hợp với chương trình mới để luyện tập sát với định dạng kỳ thi thực tế.
Học có chiến lược
Áp lực kỳ thi khiến học sinh dễ rơi vào tình trạng học dồn, học quá tải mà không hiệu quả. Một chiến lược học tập thông minh là yếu tố then chốt để đạt kết quả cao:
- Lập kế hoạch học tập cụ thể: Xây dựng thời gian biểu cho từng tuần, phân bổ thời gian hợp lý cho từng môn dựa trên mức độ quan trọng và khả năng của học sinh. Ví dụ, dành nhiều thời gian hơn cho môn yếu và rút gọn thời gian ôn luyện môn đã vững.
- Thực hiện ôn luyện theo lộ trình cá nhân hóa: Một lộ trình học được thiết kế riêng, dựa trên kết quả đánh giá năng lực, sẽ giúp học sinh tập trung vào đúng những nội dung cần cải thiện nhất. Đây là cách học “thông minh” thay vì chỉ chăm chỉ học nhiều.
- Kết hợp nghỉ ngơi hợp lý: Học liên tục mà không nghỉ ngơi chỉ làm giảm khả năng tiếp thu kiến thức. Hãy tạo thói quen nghỉ ngơi giữa các buổi học, tham gia hoạt động thể thao hoặc giải trí để tái tạo năng lượng.
