1. Bài giảng: Góc và tích vô hướng của 2 vector
Góc và tích vô hướng của 2 vector
1. Định nghĩa góc giữa hai vectơ
- Cho hai vectơ \(\overrightarrow{u}\) và \(\overrightarrow{v}\) khác vectơ \(\overrightarrow{0}\,\text{.}\) Từ một điểm A tuỳ ý, vẽ các vec tơ \(\overrightarrow{AB}=\overrightarrow{u}\) và \(\overrightarrow{AC}=\overrightarrow{v}\) Khi đó số đo của góc BAC được gọi là số đo của góc giữa hai vectơ \(\vec{u},\vec{v}\) , kí hiệu là \(\left( \vec{u},\vec{v} \right).\)

2. Tích vô hướng của hai vectơ
Tích vô hướng của hai vectơ khác vectơ-không \(\overrightarrow{u}\) và \(\overrightarrow{v}\) là một số, kí hiệu là \(\overrightarrow{u}.\overrightarrow{v}\) được xác định bởi công thức sau: \(\vec{u}.\vec{v}=\left| {\vec{u}} \right|.\left| {\vec{v}} \right|.cos\left( \vec{u},\vec{v} \right).\)
+ \(\overrightarrow{u}\bot \overrightarrow{v}\Leftrightarrow \overrightarrow{u}.\overrightarrow{v}=0.\) hoặc \(\overrightarrow{v}\bot \vec{u}.\) Tích \(\overrightarrow{u}.\overrightarrow{u}\) còn được viết là \({{\overrightarrow{u}}^{2}}\) và được gọi là bình phương vô hướng của \(\overrightarrow{u}.\)+ Ta có \({{\vec{u}}^{2}}=\left| {\vec{u}} \right|.\left| {\vec{u}} \right|.cos{{0}^{\circ }}={{\left| {\vec{u}} \right|}^{2}}.\)
+ Tích vô hướng của hai vectơ \(\vec{u}(x;y)\) và \(\vec{v}({x}';{y}')\) được tính theo công thức: \(\vec{u}.\vec{v}=x.{x}'+u.{u}'\)
3. Biểu thức toạ độ và tính chất của tích vô hướng
- Tích vô hướng của hai vectơ \(\vec{u}(x;y)\) và \(\vec{v}({x}';{y}')\) được tính theo công thức:
\(\vec{u}.\vec{v}=x.{x}'+u.{u}'\)
- Hai vectơ \(\vec{u}\) và \(\vec{v}\) vuông góc với nhau khi và chỉ khi \(x.{x}'+y.{y}'=0.\) Bình phương vô hướng của vectơ \(\vec{u}(x;y)\) là \({{\vec{u}}^{2}}={{x}^{2}}+{{y}^{2}}.\)
- Nếu \(\vec{u}\ne \vec{0}\) và \(\vec{v}\ne \vec{0}\) thì \(\text{cos}\left( \vec{u},\vec{v} \right)=\frac{\vec{u}.\vec{v}}{\left| {\vec{u}} \right|.\left| {\vec{v}} \right|}=\frac{x{x}'+y{y}'}{\sqrt{{{x}^{2}}+{{y}^{2}}}.\sqrt{{{{{x}'}}^{2}}+{{{{y}'}}^{2}}}}.\)
- Với ba vectơ \(\overrightarrow{u},\text{ }\overrightarrow{v},\text{ }\overrightarrow{w}\) bất kì và mọi số thực k ta có: \(\overrightarrow{u}.\overrightarrow{v}=\overrightarrow{v}.\overrightarrow{u}\) ( tính chất giao hoán);
- \(\overrightarrow{u}.\left( \overrightarrow{v}+\overrightarrow{w} \right)=\overrightarrow{u}.\overrightarrow{v}+\overrightarrow{u}.\overrightarrow{w}\) ( Tính chất phân phối đối với phép cộng);
- \(\left( k\overrightarrow{u} \right).\overrightarrow{v}=k\left( \overrightarrow{u}.\overrightarrow{v} \right)=\overrightarrow{u}.\left( k\overrightarrow{v} \right).\)
2. Ví dụ minh hoạ: Góc và tích vô hướng của 2 vector
Ví dụ 1:
Trong mặt phẳng tọa độ \(Oxy,\) cho hai vectơ \(\overrightarrow{a}=\left( -1;1 \right)\) và \(\overrightarrow{b}=\left( 2;0 \right)\). Tính cosin của góc giữa hai vectơ \(\vec{a}\) và \(\vec{b}.\)
Lời giải:
Ta có \(\cos \left( \overrightarrow{a},\overrightarrow{b} \right)=\frac{\overrightarrow{a}.\overrightarrow{b}}{\left| \overrightarrow{a} \right|.\left| \overrightarrow{b} \right|}=\frac{-1.2+1.0}{\sqrt{{{\left( -1 \right)}^{2}}+{{1}^{2}}}.\sqrt{{{2}^{2}}+{{0}^{2}}}}=-\frac{\sqrt{2}}{2}.\)
Ví dụ 2:
Trong mặt phẳng tọa độ \(Oxy,\) cho hai vectơ \(\overrightarrow{a}=\left( -2;-1 \right)\) và \(\overrightarrow{b}=\left( 4;-3 \right)\). Tính cosin của góc giữa hai vectơ \(\vec{a}\) và \(\vec{b}.\)
Lời giải:
Ta có \(\cos \left( \overrightarrow{a},\overrightarrow{b} \right)=\frac{\overrightarrow{a}.\overrightarrow{b}}{\left| \overrightarrow{a} \right|.\left| \overrightarrow{b} \right|}=\frac{-2.4+\left( -1 \right).\left( -3 \right)}{\sqrt{4+1}.\sqrt{16+9}}=-\frac{\sqrt{5}}{5}.\)
3. Luyện tập củng cố: Góc và tích vô hướng của 2 vector
Học đi đôi với hành, luyện tập hàng ngày để trở nên thông thái
Luyện tập ngay