Gần đây, nhiều tỉnh thành đã xây dựng trường trọng điểm, chất lượng cao để bồi dưỡng học sinh giỏi và thử nghiệm nội dung giáo dục mới, sau khi mô hình trường cấp 2 năng khiếu bị bỏ từ gần 30 năm trước.
Trường trọng điểm, chất lượng cao tại các tỉnh thành
Khoảng 10 năm trở lại đây, nhiều tỉnh đã mở lại các trường trọng điểm, tiên tiến, chất lượng cao, đầu tư vào giáo viên, cơ sở vật chất và sĩ số học sinh thấp hơn chuẩn. Những trường này tổ chức thi tuyển thay vì xét theo địa bàn cư trú, dựa trên tinh thần tự nguyện.
Hà Nội hiện có 6 trường THCS chất lượng cao: hệ THCS của trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam (Ams2), Cầu Giấy, Nam Từ Liêm, Lê Lợi, Thanh Xuân, Chu Văn An. Học phí dao động từ 3 – 5 triệu đồng/tháng.
TP.HCM có hệ THCS của trường chuyên Trần Đại Nghĩa và 12 trường theo mô hình chất lượng cao “tiên tiến, hội nhập quốc tế” với học phí khoảng 1,7 triệu đồng/tháng.
Bắc Giang từ 2015 đã cho phép một số trường tuyển thêm 1-2 lớp không phân tuyến theo đề án xây dựng trường THCS trọng điểm. Còn Nghệ An đã thí điểm xây dựng 9 trường THCS trọng điểm từ năm 2019.
Ông Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng phòng Giáo dục trung học, Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An nhận định, mô hình này giúp nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển kỹ năng cho học sinh. Báo cáo của Sở cho thấy chất lượng của các trường trọng điểm luôn đứng tốp đầu tỉnh, với số học sinh đạt chứng chỉ tiếng Anh và Tin học quốc tế tăng dần qua các năm.
Tại Hà Nội, trường Ams2 được đánh giá có chất lượng tốt, tạo nguồn học sinh giỏi cho các trường THPT chuyên. Nhiều học sinh đạt thành tích xuất sắc trong các kỳ thi trong nước và quốc tế.
Các chuyên gia giáo dục, phụ huynh học sinh đánh giá cao và tin tưởng vào mô hình này. Chị Thanh Mai, có con học lớp 9 tại THCS Cầu Giấy, cho rằng đây là mô hình lý tưởng với chi phí hợp lý, cơ sở vật chất tại của trường khang trang, tiện ích, chi phí chỉ khoảng 8 triệu đồng một tháng cho hệ song bằng, bằng 1/3 so với các trường tư.
Cuộc đua vào các trường chất lượng cao
Để được thi tuyển vào các trường chất lượng cao, học sinh thường phải đạt kết quả tốt ở tiểu học, với điểm trung bình khoảng 9 điểm mỗi môn trở lên. Năm ngoái ở Nghệ An, trường THCS Đặng Thai Mai từng tuyển sinh bằng các chứng chỉ quốc tế như IELTS, TOEFL. Một số trường như Ams 2 và Trần Đại Nghĩa có tỷ lệ chọi cao, chỉ tuyển 200-500 trong số 3.000-5.000 thí sinh, tạo nên cuộc đua căng thẳng từ sớm cho phụ huynh và học sinh.
Nêu quan điểm về thực trạng này, TS Lê Thống Nhất, nguyên giáo viên chuyên Toán, và TS Nguyễn Tùng Lâm, Phó chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục Việt Nam cho rằng, các trường điểm, chất lượng cao là “trường chuyên trá hình”. Bậc THCS hướng tới phát triển toàn diện năng lực, nhưng nhiều trường chia lớp theo nhóm môn, dẫn đến học sinh học lệch và việc thi cử căng thẳng, đi ngược với mục tiêu của Bộ GD&ĐT.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Giang, ông Tạ Việt Hùng, phản đối việc coi các trường THCS trọng điểm là biến tướng của trường chuyên. Ông nhấn mạnh rằng ở Bắc Giang, các trường trọng điểm vẫn tuyển học sinh trên địa bàn và chỉ có một vài lớp thi tuyển. Trường trọng điểm đảm bảo chức năng của một trường công lập bình thường, đồng thời bồi dưỡng học sinh giỏi.
Dù gây tranh cãi, nhiều địa phương cho biết sẽ duy trì và mở rộng mô hình này. Hà Nội đề xuất tiếp tục tuyển sinh lớp 6 tại Ams, dù trái quy định. TP.HCM dự kiến tách riêng cấp THCS của trường chuyên Trần Đại Nghĩa và đặt mục tiêu mỗi quận, huyện có hai trường chất lượng cao ở mỗi cấp học vào năm 2025. Ở Nghệ An, ông Nguyễn Tiến Dũng cho biết chủ trương là tăng số trường THCS chất lượng cao, hướng tới mỗi huyện có một trường. Hiện tỉnh này có 20 đơn vị hành chính cấp huyện.
(Theo VnExpress)
