1. Ví dụ minh hoạ: Giọng điệu chủ đạo của đoạn trích
Ví dụ 1:
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“Đời người đàn bà lấy chồng nhà giàu ở Hồng Ngài thì một đời con người chỉ biết đi theo đuôi con ngựa của chồng. Mị chợt nhớ lại câu chuyện người ta vẫn kể: đời trước, ở nhà thống lí Pá Tra có một người trói vợ trong nhà ba ngày rồi đi chơi, khi về nhìn đến thì vợ chết rồi. Nhớ thế, Mị sợ quá, Mị cựa quậy, xem mình còn sống hay chết. Cổ tay, đầu, bắp chân bị dây trói siết lại, đau dứt từng mảnh thịt.”
(Tô Hoài, Vợ chồng A Phủ, Ngữ văn 12, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2 019)
Giọng điệu chủ đạo của toàn bộ đoạn trích là gì?
Lời giải:
Ví dụ 2:
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“Vì những lẽ trên, chúng tôi, chính phủ lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trịnh trọng tuyên bố với thế giới rằng:
Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy. ”
(Hồ Chí Minh, Tuyên ngôn độc lập, Ngữ văn 12, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2 017)
Giọng điệu trong đoạn trích trên thể hiện điều gì?
Lời giải:
Cách khác: để xác định giá trị biểu đạt của giọng điệu, cần xác định nội dung và giọng điệu của đoạn trích.
Xác định nội dung:
- Đoạn 1: Tuyên bố thoát ly khỏi Pháp
- Đoạn 2: Tuyên bố nhân dân đồng lòng chống Pháp
- Đoạn 3: Đưa ra lí do và yêu cầu thế giới công nhận quyền độc lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
- Đoạn còn lại: Dõng dạc tuyên bố quyền độc lập tự do trước thế giới.
-> Đoạn trích là lời tuyên bố, lời khẳng định của Bác với thực dân Pháp, với phe Đồng Minh và toàn thế giới về quyền độc lập, tự do của dân tộc và ý chí quyết tâm bảo vệ nền tự do, độc lập nên lời lẽ phải quyết liệt, dứt khoát.
2. Luyện tập củng cố: Giọng điệu chủ đạo của đoạn trích
Học đi đôi với hành, luyện tập hàng ngày để trở nên thông thái
Luyện tập ngay