1. Ví dụ minh hoạ: Nhận xét vai trò của một số yếu tố trong văn bản truyện (Ngôn ngữ, xung đột, hành động,..)

Ví dụ 1:

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Ðám ma đưa đến đâu làm huyên náo đến đấy. Cả một thành phố đã nhốn nháo lên khen đám ma to, đúng với ý muốn của cụ cố Hồng. Thiên hạ chú ý đặc biệt vào những kiểu quần áo tang của tiệm may Âu Hoá như ý ông Typn và bà Văn Minh. Cụ bà sung sướng vì ông đốc Xuân đã không giận mà lại giúp đáp, phúng viếng đến thế và đám ma như kể đã là danh giá nhất tất cả.”

(Vũ Trọng Phụng, Hạnh phúc của một tang gia, Ngữ văn 11, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2 019)

Cách kể trong đoạn trích có tác dụng gì?

Câu trả lời
  • Gây kịch tính, căng thẳng
  • Thể hiện sự băn khoăn, trăn trở
  • Tạo sắc thái mỉa mai, căm giận
  • Khơi gợi sự tò mò cho người đọc

Lời giải:

Cách kể trong đoạn trích tạo sắc thái mỉa mai, căm giận của tác giả đối với sự nhố nhăng, đồi bại của một gia đình. Đám tang diễn ra như một tấn đại hài kịch nói lên sự lố lăng, đồi bại của xã hội tư sản thượng lưu trước Cách mạng. Quả thực đó là một đám ma gương mẫu cho sự giả dối, hợm hĩnh, háo danh của một gia đình giàu sang mà bất hiếu, bất nghĩa, chỉ cốt để “Cả một thành phố đã nhốn nháo lên khen đám ma to, đúng với ý muốn của cụ cố Hồng”, “Thiên hạ chú ý đặc biệt vào những kiểu quần áo tang”.

Ví dụ 2:

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“- Từ nhỏ tuổi tôi đã là một đứa con gái xấu, lại rỗ mặt, sau một bận lên đậu mùa. Hồi bấy giờ nhà tôi còn khá giả, nhà tôi trước ở trong cái phố này. Cũng vì xấu, trong phố không ai lấy, tôi có mang với một anh con trai một nhà hàng chài giữa phá hay đến nhà tôi mua bả về đan lưới. Lão chồng tôi khi ấy là một anh con trai cục tính nhưng hiền lành lắm, không bao giờ đánh đập tôi.

Người đàn bà bỗng chép miệng, con mắt như đang nhìn suốt cả đời mình:

- Giá tôi đẻ ít đi hoặc chúng tôi sắm được một chiếc thuyền rộng hơn, từ ngày cách mạng về đã đỡ đói khổ chứ trước kia vào các vụ bắc, ông trời làm động biển suốt hàng tháng, cả nhà vợ chồng con cái toàn ăn cây xương rồng luộc chấm muối… cũng nghèo khổ, túng quẫn đi vì trốn lính - bỗng mụ đỏ mặt - nhưng cái lỗi chính là đám đàn bà ở thuyền đẻ nhiều quá, mà thuyền lại chật.”

(Trích Chiếc thuyền ngoài xa, Nguyễn Minh Châu, SGK Ngữ văn 12, tập một, NXB Giáo dục)

Cách kể trong đoạn trích có tác dụng gì?

Câu trả lời
  • Gây kịch tính, căng thẳng
  • Gây cảm xúc căm giận
  • Tạo sự cảm thông, thấu hiểu
  • Tạo thái độ mỉa mai

Lời giải:

Cách kể trong đoạn trích tạo sự cảm thông, thấu hiểu của người đàn bà hàng chài với lão chồng hay đánh đập chị. Chị thấu hiểu và thông cảm cho nỗi khổ sở u uất của chồng mình, trong mắt chị thì sự độc dữ của gã cũng là do hoàn cảnh sống khắc nghiệt xô đẩy. Vốn là “anh con trai cục tính nhưng hiền lành… không bao giờ đánh đập vợ”; nhưng vì cuộc sống đói nghèo, vất vả, cùng quẫn với bao nhiêu lo toan, cực nhọc nên đã biến thành một người chồng vũ phu, một người đàn ông độc ác. Chị chấp nhận việc chồng đánh cũng như những người đàn bà hàng chài khác chấp nhận chồng mình uống rượu. Thậm chí, chị còn nhận lỗi về phía mình với tấm lòng vị tha vô bờ bến “giá tôi đẻ ít đi, hoặc chúng tôi sắm được một chiếc thuyền rộng hơn… lỗi chính là đám đàn bà ở thuyền đẻ nhiều quá, mà thuyền lại chật”.

2. Luyện tập củng cố: Nhận xét vai trò của một số yếu tố trong văn bản truyện (Ngôn ngữ, xung đột, hành động,..)

Học đi đôi với hành, luyện tập hàng ngày để trở nên thông thái

Luyện tập ngay

3. Các đơn vị kiến thức cùng chuyên đề