1. Ví dụ minh hoạ: Xác định giá trị nghệ thuật tiêu biểu nhất

Ví dụ 1:

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Từ đây, như đã tìm đúng đường về, sông Hương vui tươi hẳn lên giữa những biền bãi xanh biếc của những vùng ngoại ô Kim Long, kéo một nét thẳng thực yên tâm theo hướng tây nam – đông bắc, phía đó, nơi cuối đường, nó đã nhìn thấy chiếc cầu trắng của thành phố in ngần trên nền trời, nhỏ nhắn như những vành trăng non. Giáp mặt thành phố ở Cồn Giã Viên, sông Hương uốn một cánh cung rất nhẹ sang đến Cồn Hến; đường cong ấy làm cho dòng sông mềm hẳn đi, như một tiếng “vâng” không nói ra của tình yêu...”

(Hoàng Phủ Ngọc Tường, Ai đã đặt tên cho dòng sông?, Ngữ văn 12, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2 019)

Bút pháp nghệ thuật nổi bật nhất của tác giả trong đoạn trích là:

Câu trả lời
  • Chọn chi tiết tiêu biểu
  • Tạo tình huống bất ngờ
  • Giàu sức liên tưởng
  • Sử dụng từ ngữ độc đáo

Lời giải:

Trong đoạn trích, tác giả sử dụng nhiều hình ảnh so sánh, nhân hóa độc đáo và giàu sức gợi hình cùng trí tưởng tượng phong phú và lãng mạn của mình về sông Hương. Từ đó, sông Hương hiện lên không còn chỉ là một dòng sông vô tri mà hiện lên như một thiếu nữ Huế mang trong mình niềm vui khi được hội ngộ người mình yêu rất dịu dàng, e lệ, tình tứ.

Ví dụ 2:

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi

“Trên đầu núi, các nương ngô, nương lúa gặt xong, ngô lúa đã xếp yên đầy các nhà kho. Trẻ con đi hái bí đỏ, tinh nghịch, đã đốt những lều canh nương để sưởi lửa. Ở Hồng Ngài người ta thành lệ cứ ăn Tết thì gặt hái vừa xong, không kể ngày, tháng nào. Ăn Tết như thế cho kịp lúc mưa xuân xuống thì đi vỡ nương mới. Hồng Ngài năm ấy ăn tết giữa lúc gió thổi vào cỏ gianh vàng ửng, gió và rét rất dữ dội. Nhưng trong các làng Mèo Ðỏ, những chiếc váy hoa đã đem ra phơi trên mỏm đá, xoè như con bướm sặc sỡ (...). Ðám trẻ đợi tết, chơi quay, cười ầm trên sân chơi trước nhà.”

(Tô Hoài, Vợ chồng A Phủ, Ngữ văn 12, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2 008)

Nét nổi bật nhất về nghệ thuật của đoạn trích là gì?

Câu trả lời
  • Nghệ thuật tả cảnh
  • Sử dụng từ ngữ đặc sắc
  • Tạo tình huống độc đáo
  • Lựa chọn chi tiết tiêu biểu

Lời giải:

Đoạn trích tập trung miêu tả khung cảnh thiên nhiên vùng cao vào dịp Tết. Những hình ảnh như "nương ngô, nương lúa gặt xong", "lều canh nương để sưởi lửa", "gió thổi vào cỏ gianh vàng ửng", "váy hoa phơi trên mỏm đá" vẽ nên một bức tranh sinh động, mang đậm màu sắc vùng cao. Bên cạnh tả cảnh thiên nhiên, tác giả cũng miêu tả sinh hoạt của con người nơi đây: "trẻ con đi hái bí đỏ", "người ta thành lệ cứ ăn Tết thì gặt hái vừa xong", "đám trẻ đợi tết, chơi quay, cười ầm trên sân chơi". Những chi tiết này làm cho bức tranh thêm phần sống động và chân thực.

2. Luyện tập củng cố: Xác định giá trị nghệ thuật tiêu biểu nhất

Học đi đôi với hành, luyện tập hàng ngày để trở nên thông thái

Luyện tập ngay

3. Các đơn vị kiến thức cùng chuyên đề